Tin tức
Xuất khẩu nam châm đất hiếm của Trung Quốc sụt giảm, chuỗi cung ứng toàn cầu đứng trước thách thức mới
Ngày 21/10/2025 – theo hãng tin Reuters và nhiều nguồn khác, xuất khẩu nam châm và khoáng sản đất hiếm của Trung Quốc đã giảm 6,1% trong tháng 9, xuống còn khoảng 5.774 tấn. Mặc dù tổng lượng xuất khẩu 9 tháng đầu năm vẫn tăng so với cùng kỳ (~17,5%) nhưng tốc độ tăng trưởng đã chững lại rõ rệt, báo hiệu rủi ro lớn cho chuỗi cung ứng toàn cầu vốn phụ thuộc nặng nề vào nguồn từ Trung Quốc.
1. Vì sao sự sụt giảm này đáng lo ngại?
Trung Quốc chiếm phần lớn trong chuỗi cung ứng nam châm: khai thác, luyện, sản xuất — đặc biệt ở loại nam châm vĩnh cửu như NdFeB và SmCo. Khi lượng xuất khẩu giảm — đặc biệt là xuất khẩu sang Mỹ sụt tới ~28,7% trong tháng 9 — nhiều doanh nghiệp phương Tây lo ngại về thiếu hụt nguồn cung, tăng chi phí nguyên liệu, và chậm trễ sản xuất. Các chuyên gia tại Fastmarkets nhận định:
| “Chỉ cần Trung Quốc siết nhẹ van xuất khẩu, cả chuỗi cung ứng toàn cầu có thể rung chuyển trong vài tuần.”
2. Bối cảnh chính sách: Cuộc “đấu thuế” giữa Mỹ và Trung Quốc
Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Mỹ siết chặt chính sách thương mại với Trung Quốc:
-
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã công bố trong bản rà soát Mục 301 (tháng 9/2024) rằng từ ngày 1/1/2026, Mỹ sẽ áp thuế 25% đối với tất cả nam châm vĩnh cửu có xuất xứ Trung Quốc.
-
Đồng thời, Bộ Quốc phòng Mỹ (DoD) cũng ban hành quy định cấm mua sắm nam châm có bất kỳ khâu khai thác, tinh luyện, hoặc sản xuất nào tại Trung Quốc kể từ 1/1/2027, theo điều khoản DFARS 225.7018.
Hai biện pháp này không chỉ nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc mà còn thúc đẩy nội địa hóa chuỗi cung ứng nam châm tại Mỹ.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn, việc này khiến các doanh nghiệp Mỹ phải tăng nhập trước 2026 và gây biến động giá trên thị trường quốc tế.
3. Phản ứng từ các bên và tác động đến chuỗi cung ứng
Các quốc gia phương Tây đang cảnh báo rằng việc kiểm soát xuất khẩu và thuế có thể khiến chuỗi cung ứng nam châm bị gián đoạn nghiêm trọng.
-
Hạ viện châu Âu đã thông qua nghị quyết ngày 10/7/2025, chỉ trích Trung Quốc vì vị thế gần như “độc quyền” trong cung cấp đất hiếm và nam châm.
- Thị trường nguyên liệu nhạy cảm: cổ phiếu các công ty khai thác khoáng sản đất hiếm và nam châm tăng mạnh khi nhà đầu tư lo khủng hoảng nguồn cung.
4. Cơ hội & thách thức cho Việt Nam
Việt Nam, với trữ lượng đất hiếm lớn và vị trí địa lý thuận lợi Đông Nam Á, có thể trở thành điểm chuyển dịch chuỗi cung ứng nam châm nếu tận dụng đúng. Tuy nhiên cần lưu ý:
-
Hiện tại nhiều quặng đất hiếm ở Việt Nam vẫn phải xuất khẩu thô hoặc gửi sang nước khác để tinh luyện, chưa đủ khả năng sản xuất nam châm hoàn chỉnh.
-
Doanh nghiệp Việt nên cân nhắc đầu tư vào tinh luyện, sản xuất nam châm, và tái chế nam châm cũ để giảm phụ thuộc vào nguồn Trung Quốc.
-
Thời điểm vàng là trước năm 2026, khi thuế Mỹ và kiểm soát Trung Quốc đồng thời siết chặt — doanh nghiệp chuẩn bị tốt sẽ có lợi thế.
5. Dự báo thị trường & lời khuyên cho doanh nghiệp
-
Theo phân tích của Fastmarkets, việc thuế Mỹ áp 25% đối với nam châm Trung Quốc (2026) sẽ khiến giá nhập khẩu từ Trung Quốc tăng đáng kể.
-
Doanh nghiệp trong ngành nam châm nên:
-
Đa dạng hóa nguồn nguyên liệu: tìm nhà cung cấp từ Nhật, Hàn, Đông Nam Á.
-
Xem xét nhập trước hoặc đặt hàng dài hạn trước khi thuế 2026 có hiệu lực.
-
Đầu tư vào công nghệ sản xuất và tái chế để giảm chi phí vận hành và phụ thuộc nguồn ngoài.
-
🔍 Kết luận
Sự sụt giảm xuất khẩu nam châm của Trung Quốc không chỉ là tín hiệu thị trường ngắn hạn mà là bước đầu cho sự tái định hình chuỗi cung ứng nam châm toàn cầu. Khi Mỹ và các nước Đông Nam Á đồng loạt đẩy mạnh “tự chủ nam châm”, Việt Nam có thể trở thành điểm tựa chiến lược mới, nếu tận dụng tốt nguồn lực và thời cơ.
Trong bối cảnh “thuế Mỹ – hạn chế Trung” song song, ai kiểm soát được khâu luyện – sản xuất nam châm, người đó sẽ nắm lợi thế trong ngành công nghiệp mũi nhọn tương lai.
NAM CHÂM INFO
-
Website: namcham.info
-
Hotline: 0937 787 699
-
Địa chỉ kho/xưởng: 195 Xa lộ Hà Nội, Q12, TP.HCM